Hukuki durumun son doğrulama tarihi: 1 Eylül 2026.
Yabancı mahkeme kararı Türkiye’de kendiliğinden icra edilemez; kural olarak MÖHUK uyarınca tenfiz kararı gerekir. Yabancı hakem kararları ise New York Convention veya MÖHUK/MTK çerçevesinde tenfiz edilir. Dosyanın başarısı yalnız karar metnine değil, kesinleşme, usulüne uygun tebligat, apostil/tercüme, yetkili mahkeme, kamu düzeni ve borçlunun Türkiye’deki malvarlığı stratejisine bağlıdır.123
Yabancı alacaklılar, tahkim tarafları, uluslararası hukuk ekipleri, fonlar ve Türkiye’de varlık arayan tahsilat ekipleri içindir.
Temel sonuç: Tenfiz davası ile tahsilat aynı proje olarak planlanmalıdır; kararın tanınması kadar borçlunun malvarlığının korunması ve icra edilebilir belge zinciri önemlidir.
Bu rehber kimler için?
Yabancı alacaklılar, tahkim tarafları, uluslararası hukuk ekipleri, fonlar ve Türkiye’de varlık arayan tahsilat ekipleri içindir.
Bir dakikada karar özeti
| Karar türü | Gerekli süreç | Ana belgeler | Kritik ret riski |
|---|---|---|---|
| Yabancı mahkeme kararı | Tanıma/tenfiz | Karar, kesinleşme, tebligat | MÖHUK şartları |
| Yabancı hakem kararı | Tenfiz | Tahkim anlaşması, karar | NY Convention savunmaları |
| Statü kararı | Çoğu kez tanıma | Karar ve kesinleşme | Kamu düzeni/özel hükümler |
| Para alacağı | Tenfiz + icra | Tutar/faiz/masraf | Belirsizlik ve tahsil |
| İhtiyati koruma | Haciz/tedbir | Alacak ve risk kanıtı | Teminat ve yaklaşık ispat |
1. Tanıma ile tenfiz arasındaki fark
Tanıma, yabancı kararın kesin hüküm veya kesin delil etkisinin Türkiye’de kabulüdür; tenfiz, kararın cebrî icra kabiliyeti kazanmasıdır. Para veya eda kararı için tenfiz; statü veya kesin hüküm etkisi için tanıma yeterli olabilir.4
Talep yanlış adlandırılsa bile mahkeme hukuki niteliği değerlendirebilir; ancak dava stratejisi, harç, yetki ve sonuç açık kurulmalıdır.5
2. Yabancı mahkeme kararı için şartlar
Kararın yabancı mahkemece verilmiş olması, hukuk davasına ilişkin bulunması, kesinleşmesi ve MÖHUK’taki karşılıklılık, münhasır yetki/aşırı yetki, savunma hakkı ve kamu düzeni şartlarını karşılaması gerekir.6
Türk mahkemesi esasa ilişkin yeniden yargılama yapmaz; ancak ret sebeplerini denetler. Savunma hakkı, davet ve tebligat kayıtları bu nedenle karar kadar önemlidir.7
3. Yabancı hakem kararlarında New York Convention
Türkiye, New York Convention’a taraf olup ticari ve karşılıklılık çekinceleriyle uygular. Tahkim anlaşmasının geçerliliği, tarafların savunma hakkı, hakem heyetinin yetkisi, usul, kararın bağlayıcılığı ve kamu düzeni başlıca ret alanlarıdır.89
Tenfiz mahkemesi kararın maddi hukuk doğruluğunu incelemez. Kamu düzeni istisnası dar uygulanmalı; fakat yaptırım, yolsuzluk, tahkime elverişlilik ve temel usul güvenceleri somut dosyada önem kazanabilir.1011
4. Belge, apostil, tercüme ve kesinleşme
Kararın usulüne uygun onaylı aslı veya örneği, kesinleşme belgesi ve tasdikli Türkçe tercüme gerekir. Belgenin ülkesine göre apostil veya konsolosluk tasdiki uygulanır. Hakem kararında tahkim anlaşması ve kararın onaylı örneği sunulur.12
Kesinleşme veya bağlayıcılık kavramı karar ülkesinin hukukuna göre açıklanmalıdır. Elektronik karar veya çevrim içi doğrulama varsa mahkemece kabul edilebilir belge zinciri kurulmalıdır.13
5. Yetki, ihtiyati haciz ve malvarlığı
Tenfiz davası borçlunun Türkiye’deki yerleşim yeri, sakin olduğu yer veya malvarlığı bağlantısına göre yetkili mahkemede açılır. Dava öncesi malvarlığı araştırması; banka, taşınmaz, pay, alacak, gemi veya diğer varlıkları hedeflemelidir.14
İhtiyati haciz veya tedbir, tenfiz sonucunu etkili kılabilir; yaklaşık ispat, muacceliyet, kaçırma riski ve teminat dosyası hazırlanmalıdır. Her yabancı karar otomatik ihtiyati haciz sağlamaz.15
6. Tenfiz sonrası icra ve faiz
Tenfiz kararı kesinleştiğinde ilamlı icra yürütülür. Yabancı karardaki para birimi, faiz başlangıcı, oran, masraf ve kısmi ödeme açık değilse icra aşamasında uyuşmazlık doğabilir.1617
Borçlunun yeniden yapılandırma, iflas veya mal kaçırma riski tenfiz takviminden bağımsız izlenmelidir. Sulh görüşmesi, varlık tedbiri ve icra birlikte planlanabilir.1819
Şirketin hazırlaması gereken belgeler ve kanıtlar
- Yabancı karar/hakem kararı onaylı örneği
- Kesinleşme veya bağlayıcılık belgesi
- Tebligat ve savunma hakkı kayıtları
- Apostil/konsolosluk tasdiki
- Yeminli ve noter onaylı tercüme
- Tahkim anlaşması
- Borçlu ve malvarlığı araştırması
- Faiz, masraf ve ödeme hesap tablosu
Sözleşme ve yönetişim kontrolleri
- Tahkim/mahkeme ve yetki
- Tebligat adresi ve yöntem
- Dil ve belge saklama
- İhtiyati tedbir hakkı
- Karar ve icra masrafları
- Faiz ve para birimi
- Varlık ve bilgi taahhüdü
- Sulh ve ödeme planı
Kırmızı bayraklar ve sık yapılan hatalar
- Kesinleşme belgesini sonradan aramak
- Yabancı tebligatı belgelememek
- Tenfiz davasını malvarlığı araştırmasından ayırmak
- Mahkemeden esas incelemesi beklemek
- Kamu düzenini genel temyiz sebebi gibi kullanmak
- Faiz ve para birimini hesaplamamak
Üç pratik senaryo
1. İngiliz mahkeme para kararı
Kesinleşme ve tebligat belgeleri apostillenip tercüme edilir; borçlunun Türkiye’deki payları için ihtiyati haciz değerlendirilir; faiz hesabı karar metnine göre hazırlanır.
2. ICC hakem kararı
Tahkim anlaşması, karar, tebligat ve heyet yetkisi dosyalanır. Borçlu kamu düzeni ve savunma hakkı itirazı ileri sürse de mahkemenin esasa girmemesi gerektiği vurgulanır.
3. Borçlunun varlık kaçırma riski
Tenfiz davasıyla eş zamanlı olarak yaklaşık ispat ve teminat dosyası hazırlanır; malvarlığı araştırması güncellenir ve icra ekibi kapanıştan önce planlanır.
30–60–90 günlük uygulama planı
İlk 30 gün — kapsam ve görünürlük
- tanıma, tenfiz ve tahsil kapsam ve rol matrisi çıkarılır.
- Mevcut sözleşme, veri, izin ve karar kayıtları toplanır.
- Kritik boşluklar ve acil işlemler için sorumlu atanır.
31–60 gün — belge ve sözleşme
- Eksik izin, politika, sözleşme eki ve kayıtlar tamamlanır.
- Karar tablosu gerçek iş modeline göre yönetimce onaylanır.
- Tedarikçi ve grup şirketi akışlarıyla uyum kontrolü yapılır.
61–90 gün — test ve yönetişim
- Uygulama senaryosu veya masa başı tatbikat yürütülür.
- Açık riskler, sahip ve kapanış tarihiyle üst yönetime raporlanır.
- Yıllık ve olay bazlı güncelleme takvimi açılır.
Sık sorulan sorular
Yabancı mahkeme kararı Türkiye’de doğrudan icra edilir mi?
Hayır. Kural olarak Türk mahkemesinden tenfiz kararı alınmalıdır.
Tanıma ile tenfiz arasındaki fark nedir?
Tanıma kesin hüküm etkisini; tenfiz cebrî icra kabiliyetini sağlar.
Hakem kararı için hangi rejim uygulanır?
Kararın ve tahkim ilişkisinin niteliğine göre New York Convention veya Türk kanunları uygulanır.
Türk mahkemesi yabancı kararın esasını yeniden inceler mi?
Hayır; kural olarak yalnız tenfiz şartları ve ret sebepleri denetlenir.
Apostil her zaman gerekir mi?
Belgenin ülkesi ve uygulanabilir anlaşmaya göre apostil veya konsolosluk tasdiki gerekir.
Tenfizden önce ihtiyati haciz alınabilir mi?
Somut alacak ve risk koşullarıyla mümkündür; otomatik değildir.
Kamu düzeni ne anlama gelir?
Türk hukuk düzeninin temel ilke ve değerlerine açık aykırılıktır; dar yorumlanmalıdır.
Tenfiz kararı sonrası ne olur?
Karar kesinleşince ilamlı icra ve malvarlığına yönelik tahsil işlemleri yürütülür.
Sonuç
Tenfiz dosyası kararın tercümesinden ibaret değildir. Kesinleşme, tebligat, ret sebepleri, malvarlığı ve ihtiyati koruma aynı tahsil stratejisinde birleştiğinde yabancı karar gerçek ekonomik değere dönüşür.
Hukuki bilgilendirme notu
Bu çalışma genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; belirli bir şirket, işlem, vergi pozisyonu, izin başvurusu veya uyuşmazlık için hukuki görüş yerine geçmez. Somut olayda uygulanacak mevzuat, sektör düzenlemesi, vergi ve sosyal güvenlik sonuçları ayrıca doğrulanmalıdır.
Kaynakça
- Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun No 5718 — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5718.pdf
- Recognition and Enforcement in Turkish Private International Law — https://doi.org/10.54704/akdhfd.1823446
- Enforcement and Provisional Attachment in Türkiye — https://doi.org/10.26650/ppil.2021.41.2.997201
- Türk Borçlar Kanunu No 6098 — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6098.pdf
- Türk Ticaret Kanunu No 6102 — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6102.pdf
- Electronic Signatures and Commercial Contracts — https://doi.org/10.14296/deeslr.v17i0.5227
- Rekabetin Korunması Hakkında Kanun No 4054 — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.4054.pdf
- Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu No 4875 — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.4875.pdf
Dipnotlar
-
Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun No 5718 https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5718.pdf accessed 1 September 2026. Uygulanacak hukuk, milletlerarası yetki, tanıma ve tenfiz.↩︎
-
Recognition and Enforcement in Turkish Private International Law https://doi.org/10.54704/akdhfd.1823446 accessed 1 September 2026. Yabancı kararların tanınması ve tenfizinde güncel doktrinsel sorunlar.↩︎
-
Enforcement and Provisional Attachment in Türkiye https://doi.org/10.26650/ppil.2021.41.2.997201 accessed 1 September 2026. Tenfiz ve ihtiyati haciz ilişkisinin akademik analizi.↩︎
-
Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun No 5718 https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5718.pdf accessed 1 September 2026. Uygulanacak hukuk, milletlerarası yetki, tanıma ve tenfiz.↩︎
-
Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun No 5718 https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5718.pdf accessed 1 September 2026. Uygulanacak hukuk, milletlerarası yetki, tanıma ve tenfiz.↩︎
-
Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun No 5718 https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5718.pdf accessed 1 September 2026. Uygulanacak hukuk, milletlerarası yetki, tanıma ve tenfiz.↩︎
-
Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun No 5718 https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5718.pdf accessed 1 September 2026. Uygulanacak hukuk, milletlerarası yetki, tanıma ve tenfiz.↩︎
-
Recognition and Enforcement in Turkish Private International Law https://doi.org/10.54704/akdhfd.1823446 accessed 1 September 2026. Yabancı kararların tanınması ve tenfizinde güncel doktrinsel sorunlar.↩︎
-
Enforcement and Provisional Attachment in Türkiye https://doi.org/10.26650/ppil.2021.41.2.997201 accessed 1 September 2026. Tenfiz ve ihtiyati haciz ilişkisinin akademik analizi.↩︎
-
Recognition and Enforcement in Turkish Private International Law https://doi.org/10.54704/akdhfd.1823446 accessed 1 September 2026. Yabancı kararların tanınması ve tenfizinde güncel doktrinsel sorunlar.↩︎
-
Enforcement and Provisional Attachment in Türkiye https://doi.org/10.26650/ppil.2021.41.2.997201 accessed 1 September 2026. Tenfiz ve ihtiyati haciz ilişkisinin akademik analizi.↩︎
-
Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun No 5718 https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5718.pdf accessed 1 September 2026. Uygulanacak hukuk, milletlerarası yetki, tanıma ve tenfiz.↩︎
-
Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun No 5718 https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5718.pdf accessed 1 September 2026. Uygulanacak hukuk, milletlerarası yetki, tanıma ve tenfiz.↩︎
-
Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun No 5718 https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5718.pdf accessed 1 September 2026. Uygulanacak hukuk, milletlerarası yetki, tanıma ve tenfiz.↩︎
-
Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun No 5718 https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5718.pdf accessed 1 September 2026. Uygulanacak hukuk, milletlerarası yetki, tanıma ve tenfiz.↩︎
-
Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun No 5718 https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5718.pdf accessed 1 September 2026. Uygulanacak hukuk, milletlerarası yetki, tanıma ve tenfiz.↩︎
-
Türk Borçlar Kanunu No 6098 https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6098.pdf accessed 1 September 2026. Sözleşme, temsil, hizmet, sorumluluk, fesih ve tazmin hükümleri.↩︎
-
Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun No 5718 https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5718.pdf accessed 1 September 2026. Uygulanacak hukuk, milletlerarası yetki, tanıma ve tenfiz.↩︎
-
Türk Borçlar Kanunu No 6098 https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6098.pdf accessed 1 September 2026. Sözleşme, temsil, hizmet, sorumluluk, fesih ve tazmin hükümleri.↩︎
