Yayın arşivi
Bu arşivdeki yayınlar genel bilgilendirme amaçlıdır ve kendi yayın tarihi bağlamında okunmalıdır.
Türkiye’de distribütör ile acente aynı hukukî model değildir. Distribütör kural olarak ürünü kendi adına ve hesabına alıp yeniden satar; acente yabancı şirket adına sürekli aracılık eder veya yetkisi varsa sözleşme kurar. Fesih, müşteri portföyü, rekabet etmeme, internet satışları ve denkleştirme riski bu sınıflandırmaya göre değişir; sözleşme başlığı değil fiilî çalışma şekli belirleyicidir.
Türkiye bağlantılı ticari sözleşmede yabancı hukuk seçmek veya tahkim şartı koymak mümkündür; ancak emredici Türk hukuku, milletlerarası yetki, kamu düzeni, tüketici/işçi gibi zayıf taraf kuralları, döviz ve yaptırım sınırlamaları sonuç üzerinde etkili olabilir. Sözleşme dili, temsil ve imza yetkisi, tebligat ve delil düzeni en az hukuk seçimi kadar önemlidir.
Yabancı mahkeme kararı Türkiye’de kendiliğinden icra edilemez; kural olarak MÖHUK uyarınca tenfiz kararı gerekir. Yabancı hakem kararları ise New York Convention veya MÖHUK/MTK çerçevesinde tenfiz edilir. Dosyanın başarısı yalnız karar metnine değil, kesinleşme, usulüne uygun tebligat, apostil/tercüme, yetkili mahkeme, kamu düzeni ve borçlunun Türkiye’deki malvarlığı stratejisine bağlıdır.
Türkiye’de şirket satın alımı veya ortak girişim, yalnız pay devri sözleşmesi değildir. Hedefin pay sahipliği ve yetki kayıtları, ETDS, kritik sözleşmeler, çalışanlar, lisanslar, rekabet bildirimi, veri ve siber olaylar ile kapanış sonrası entegrasyon aynı işlem tezine bağlanmalıdır. Due diligence’ın amacı her riski listelemek değil, fiyat, koşul, tazmin, teminat ve kapanış kararına dönüştürmektir.
Türkiye’de şirketi veya şubesi bulunmayan yabancı bir şirket de Türkiye’deki kişilere mal veya hizmet sunuyor, onların davranışını izliyor ya da Türkiye’de sonuç doğuran veri işleme faaliyetini kendi amaçları için belirliyorsa KVKK bakımından risk alanına girebilir. Türk hukukunda GDPR m. 3’e eşdeğer ayrıntılı bir ülkesellik maddesi bulunmadığından, kapsam; Kanunun amacı, etkisi, Kurulun yabancı veri sorumlularına ilişkin…
İşveren meşru iş amacıyla e-posta, cihaz, kamera veya güvenlik loglarını izleyebilir; ancak izleme sınırsız değildir. Belirli amaç, hukuki sebep, gereklilik, ölçülülük, önceden aydınlatma, erişim sınırı ve saklama süresi gerekir. Çalışanın kişisel alanına, mesaj içeriğine veya sürekli konumuna müdahale, daha hafif yöntemle amaç sağlanabiliyorsa hukuka aykırı olabilir.
AB Yapay Zekâ Tüzüğü, Türkiye’de kurulu bir şirkete yalnız AB’de iştiraki varsa uygulanmaz. Türkiye merkezli sağlayıcı AI sistemini veya genel amaçlı AI modelini AB pazarına sunuyorsa ya da AB dışında üretilen sistem çıktısı AB’de kullanılıyorsa Tüzüğün ülkesel kapsamı gündeme gelebilir. İthalatçı, distribütör, konuşlandıran, ürün üreticisi ve yetkili temsilci rolleri ayrıca ayrılmalıdır.
Yapay zekâ çıktısının şirkete “otomatik olarak ait” olduğu varsayılamaz. Türk telif hukukunda koruma; insanın hususiyet taşıyan yaratıcı katkısı, eserin türü ve hak zinciri üzerinden değerlendirilir. Salt makine tarafından üretilen veya insan katkısı belirsiz çıktılarda telif koruması tartışmalı olabilir; buna karşılık çalışan, yüklenici, model sağlayıcısı, eğitim verisi ve açık kaynak hakları sözleşme ve kayıt sistemiyle ayrıca…
Algoritma veya yazılım kullanılması rekabet sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Teşebbüs; fiyat girdilerini, rakip verisine erişimi, distribütör talimatlarını, platform sözleşmelerini ve İK işbirliklerini rekabet hukuku bakımından insan gözetimiyle kontrol etmelidir.
Yabancı satıcı veya pazar yeri Türkiye’de çevrim içi satış yaptığında yalnız web sitesini Türkçeleştirmekle yetinemez. Kuruluş ve vergi modeli, ETHS/ETAHS rolü, ETBİS, İYS, mesafeli sözleşme, cayma-iade, hukuka aykırı içerik, satıcı sözleşmeleri, KVKK ve 2026 parasal eşikleri birlikte değerlendirilmelidir.